maandag 31 augustus 2026

Ongekend

Wat is het toch jammer dat Adolf Hitler zo slecht schreef, denk ik weleens. Als het lezen van Mein Kampf – vóór de oorlog overigens nog in het Nederlands uitgebracht als ‘Mijn Kamp’ - niet zo een strijd zou zijn geweest, dan waren misschien meer mensen in Duitsland zich bewust geweest van de gedachtewereld van de man. En hadden er minder mensen op hem gestemd vanuit de gedachte dat het met zijn antisemitisme nog wel mee zou vallen. Want die kiezers waren er (ik kan de titel van het boek waarin dat staat nog opzoeken, ik heb die even niet paraat beste lezers, sorry, maar ik heb het echt wel ergens staan!).

Ik was niet in het land, toen via het alom aanwezige internet flarden naar mij toe dreven over mensen in Nederland die gezegd hadden dat Hitler ook weleens gelijk had gehad. Niet goed wetende waar de rel over ging dacht ik meer in het algemeen na over de vraag of het eigenlijk kwaad kon om van Hitler te zeggen dat hij soms gelijk had gehad. Er is tenslotte niemand die altijd ongelijk heeft. Zo heeft Hitler een grote bijdrage geleverd aan de wegenbouw in Duitsland. Mocht dat gezegd worden en zo ja, wat was daar dan de meerwaarde van?

De innerlijke discussie die ik hierover voerde kon ik na thuiskomst meteen in de prullenbak gooien.

In de befaamde uitzending van Ongehoord Nederland werd Hitler voorgesteld als iemand met zekere ideeën over de globalisering. En die ideeën, daar kon je wat van vinden, stelde de presentatrice. Bijvoorbeeld dat Hitler zijn tijd vooruit was, een conclusie waar de aanwezige gesprekspartners met horten en stoten naartoe werkten.

Dit was nadat zij een filmpje voorgeschoteld hadden gekregen waarin Hitler tegen de Joden fulmineert. Een fragment waarin Hitler aantoont hoe goed hij in staat was om de Joden als de totale vijand neer te zetten, zonder het woord ‘Joden’ in de mond te nemen (in dit geval ook niet nodig omdat één van de toehoorders het woord uitschreeuwde). Dat kon hij werkelijk uitstekend. Hij heeft dat vaak laten zien.

Hitler had bepaalde ideeën over de wegenbouw: hij vond het belangrijk dat Duitsland goede wegen kreeg (uiteraard vooral met het oog op de aanstaande oorlog). Maar ideeën over de globalisering had hij niet.

Toch is dat idee nu ontstaan. De wereld in geholpen.

Tijdgenoten van Hitler konden niet voorspellen op welke onvoorstelbare schaal Joden zouden worden uitgeroeid. Maar wij, wij zijn een Holocaust, honderd jaar en duizenden boeken verder dan Mein Kampf.

Eén van de gesprekspartners in het programma, Raisa Blommestijn, heeft zelfs een proefschrift geschreven over de ineenstorting van de Republiek van Weimar.

Ongehoord Nederland ontvangt inkomsten uit belastingen die door de Nederlandse burgers worden afgedragen. Eens een keer een goed ingevoerde academicus inhuren voordat uitzendingen als deze aan de ether worden blootgesteld, is dus de oplossing in elk geval niet.